ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಜ್ವರ, ತಲೆನೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಿಪಿ, ಶುಗರ್, ಥೈರಾಯ್ಡ್ನಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಟೋರ್ಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಂದು ನುಂಗುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ನೀವು ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ತರುತ್ತಿರುವ ಆ ಔಷಧಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಸಲಿಯೇ? ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಜೀವದ ಜೊತೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುವ ‘ನಕಲಿ’ (Fake Medicine) ಮಾತ್ರೆಯೇ ಎಂದು ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ?
ಹೌದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ನಕಲಿ ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಔಷಧಿಗಳ ಹಾವಳಿ ವಿಪರೀತವಾಗಿದೆ. ನೋಡಲು ಅಸಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಮಾತ್ರೆಯಂತೆಯೇ ಕಾಣುವ ಡೂಪ್ಲಿಕೇಟ್ ಮಾತ್ರೆಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಬಹುದೊಡ್ಡ ದಂಧೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್’ (ನಕಲಿ ಮಾತ್ರೆ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ QR Code) ಎಂಬ ಹೊಸ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದೆ.
ಇನ್ಮುಂದೆ ನೀವು ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಟೋರ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರೆ ಖರೀದಿಸುವಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಬಳಸಿ ಕೇವಲ 10 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಮಾತ್ರೆ ಅಸಲಿಯೋ ಅಥವಾ ನಕಲಿಯೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬಹುದು. ಅದು ಹೇಗೆ? ಈ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ನಿಯಮವೇನು? ಎಂಬುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಏನಿದು ಮೆಡಿಸಿನ್ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ (Medicine QR Code) ನಿಯಮ?
ಭಾರತದ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (DCGI) ನಕಲಿ ಔಷಧಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೊಸ ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಟಾಪ್ 300 ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕವರ್ (Wrapper) ಮೇಲೆ ‘ಬಾರ್ ಕೋಡ್’ (Barcode) ಅಥವಾ ‘ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್’ (QR Code) ಮುದ್ರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಇದರರ್ಥ, ನೀವು ಖರೀದಿಸುವ ಮಾತ್ರೆಯ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಮಾಹಿತಿ ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ) ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಆ ಔಷಧಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾತಕ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ತೋರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಪಕ್ಕಾ ನಕಲಿ ಮಾತ್ರೆ ಎಂದು ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರೆ ಅಸಲಿಯೋ, ನಕಲಿಯೋ ಎಂದು ಚೆಕ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?
ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಿಪಿ, ಶುಗರ್ ಅಥವಾ ಜ್ವರದ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಚೆಕ್ ಮಾಡಲು ಈ ಸರಳ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:(ನಕಲಿ ಮಾತ್ರೆ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್)
- ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಹುಡುಕಿ: ನೀವು ಖರೀದಿಸಿದ ಮಾತ್ರೆಯ ಕವರ್ ಅಥವಾ ಬಾಕ್ಸ್ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿರುವ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ (QR Code) ಅಥವಾ ಬಾರ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
- ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿ: ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಮೆರಾ, ಗೂಗಲ್ ಲೆನ್ಸ್ (Google Lens), ಪೇಟಿಎಂ (Paytm) ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕ್ಯೂಆರ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಆ್ಯಪ್ ಅನ್ನು ಓಪನ್ ಮಾಡಿ.
- ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ: ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ಮಾತ್ರೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ನತ್ತ ಹಿಡಿದು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ.
- ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ: ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಆದ ತಕ್ಷಣ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಲಿಂಕ್ (URL) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.
ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ರಿಸಲ್ಟ್! ✨ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಆ ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಅಸಲಿ ಕಂಪನಿಯ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಓಪನ್ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾತ್ರೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾತ್ರೆಯ ಕವರ್ ಮೇಲಿರುವ ಅಕ್ಷರಗಳ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ. ಎಲ್ಲವೂ ಮ್ಯಾಚ್ ಆದರೆ ಅದು 100% ಅಸಲಿ.
ನಕಲಿ ಮಾತ್ರೆ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ?
ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಬೇಕು:
- ಔಷಧಿಯ ಹೆಸರು: ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಾತ್ರೆಯ ಒರಿಜಿನಲ್ ಹೆಸರು (ಉದಾ: Dolo 650).
- ತಯಾರಕರ ವಿವರ: ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಳಾಸ.
- ಬ್ಯಾಚ್ ನಂಬರ್ (Batch No.): ಆ ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಯಾವ ಬ್ಯಾಚ್ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿಖರ ಸಂಖ್ಯೆ.
- ತಯಾರಾದ ದಿನಾಂಕ (Mfg Date): ಮಾತ್ರೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಷ.
- ಎಕ್ಸ್ಪೈರಿ ದಿನಾಂಕ (Expiry Date): ಮಾತ್ರೆಯ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ದಿನಾಂಕ.
- ಪರವಾನಗಿ ಸಂಖ್ಯೆ (License No.): ಸರ್ಕಾರ ಆ ಕಂಪನಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ನಂಬರ್.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಾತ್ರೆಯ ಕವರ್ ಮೇಲಿರುವ ಬ್ಯಾಚ್ ನಂಬರ್, ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ಬ್ಯಾಚ್ ನಂಬರ್ಗೆ ಮ್ಯಾಚ್ ಆಗದಿದ್ದರೆ, ಕೂಡಲೇ ಆ ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ.
ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ?(ನಕಲಿ ಮಾತ್ರೆ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ )
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಕರಿಯಾಗುವ 300 ಪ್ರಮುಖ ಔಷಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಳಸುವ:
- ಡೋಲೋ 650 (Dolo 650)
- ಸರಿಡಾನ್ (Saridon)
- ಅಲೆಗ್ರಾ (Allegra)
- ಕಾಲ್ಪೋಲ್ (Calpol)
- ಥೈರಾನಾರ್ಮ್ (Thyronorm)
- ಎಕೋಸ್ಪ್ರಿನ್ (Ecosprin)
- ಆಗ್ಮೆಂಟಿನ್ (Augmentin) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್, ಪೇನ್ಕಿಲ್ಲರ್, ಬಿಪಿ ಮತ್ತು ಶುಗರ್ ಮಾತ್ರೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳಿಗೂ ಇದು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಲಿದೆ.
(ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಔಷಧ ಪ್ರಮಾಣಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ (CDSCO) ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು).
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶ
ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ನುಂಗುವ ಮಾತ್ರೆಯೇ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ವಿಷವಾಗಬಾರದು. ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ಔಷಧ ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನ 10 ಸೆಕೆಂಡ್ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಈ ಮೂಲಕ ನಕಲಿ ಔಷಧಿಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಈ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ಗಳಿಗೆ ಶೇರ್ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ. ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ ‘ಕನ್ನಡ ಕಸ್ತೂರಿ’ (Kannada Kasturi) ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)
1. ಮಾತ್ರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ (QR Code) ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 300 ಟಾಪ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೋಡ್ ಇರದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಕೋಡ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ.
2. ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆ್ಯಪ್ ಬೇಕೇ? ಇಲ್ಲ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆ್ಯಪ್ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಗೂಗಲ್ ಲೆನ್ಸ್ (Google Lens), ಪೇಟಿಎಂ, ಫೋನ್ಪೇ ಅಥವಾ ಗೂಗಲ್ ಪೇ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಬಳಸಿ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದು.
3. ಮಾತ್ರೆಯ ಕವರ್ ಮೇಲಿರುವ ಎಕ್ಸ್ಪೈರಿ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಬರುವ ದಿನಾಂಕ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಇದ್ದರೆ ಏನು ಅರ್ಥ? ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅದು ನಕಲಿ (Fake) ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ತಯಾರಾದ ಮಾತ್ರೆ ಎಂದರ್ಥ. ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯು 100% ಮಾತ್ರೆಯ ಕವರ್ ಮೇಲಿನ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಚ್ ಆಗಲೇಬೇಕು.
4. ನಕಲಿ ಮಾತ್ರೆ ಸಿಕ್ಕರೆ ಎಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು? ನೀವು ಖರೀದಿಸಿದ ಮಾತ್ರೆ ನಕಲಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ, ಆ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಟೋರ್ ಬಿಲ್ ಸಮೇತ ನಿಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಯ ‘ಡ್ರಗ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್’ (Drug Inspector) ಕಚೇರಿಗೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇಲಾಖೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಔಷಧ ಪ್ರಮಾಣಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆ:https://cdsco.gov.in/

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ